Airbag uyğun oturacaq örtüyü nədir və niyə vacibdir?

Bu gün bir çox avtomobilin ön oturacaqlarında oturacağın qapı tərəfindəki yan dəstəyə yerləşdirilmiş yan hava yastıqları var. Bu hava yastıqları toqquşma zamanı oturacağın içindən, oturacaq parçasındakı xüsusi tikiş xəttini cıraraq çölə çıxır. Oturacağa örtük geyindirəndə hava yastığının qarşısında daha bir qat yaranır. Bu qatın necə tikildiyi təhlükəsizlik baxımından vacib detaldır.

Oturacağınızda yan airbag varmı?

Yan airbagli oturacaqlarda adətən oturacağın qapı tərəfində, yan dəstəyin üzərində "AIRBAG" və ya "SRS AIRBAG" yazılmış kiçik etiket olur. Əmin deyilsinizsə, avtomobilin istifadə təlimatındakı təhlükəsizlik bölməsinə baxa bilərsiniz. Örtük sifariş edərkən bu məlumatı bilmək düzgün qəlibin hazırlanmasına kömək edir.

Yanlış örtük hansı riski yaradır?

Hava yastığı millisaniyələr ərzində açılmaq üçün nəzərdə tutulub. Qarşısında həddindən artıq möhkəm tikiş və ya yanlış yerə düşən qalın parça qatı varsa, açılma gecikə və ya istiqamətini dəyişə bilər. Bu nəzəriyyə deyil; ABŞ-da yol hərəkəti təhlükəsizliyi agentliyi NHTSA-ya bildirilən geri çağırmalar arasında bu mövzu ilə bağlı nümunələr var:

• 2010-cu ildə bir örtük istehsalçısı məhsullarını daha qalın sapla tikildiyi və yan airbagli oturacaqlarla uyğun olmadığı səbəbilə geri çağırdı.
• 2012-ci ildə bəzi yenidən təchiz edilmiş avtomobillərdə örtüklərin airbag etiketi yanlış tərəfə düşəcək şəkildə taxıldığı, bu halda örtüyün yan airbagin açılmasına imkan verməyəcəyi müəyyən edildi.
• 2023-cü ildə başqa bir geri çağırmada istehsal qüsuru səbəbindən tikişin yan airbag üçün müəyyən edilmiş spesifikasiyadan daha möhkəm olduğu bildirildi.

Avtomobil istehsalçıları da bu məsələdə ehtiyatlıdır. Məsələn, Lexus texniki servis bülletenlərindən birində sonradan taxılan örtüklərin yan airbagin işinə mane ola biləcəyi xəbərdarlığı ilə bu məhsullardan istifadə edilməməsini tövsiyə edir. Bu xəbərdarlıq örtük seçiminin təsadüfi edilməməli olduğunu göstərir.

Airbag uyğun örtük necə işləyir?

Airbag uyğun örtüyün əsas ideyası hava yastığının çıxacağı hissədə örtüyün müqavimət göstərməməsidir. Bunun üçün:

• Örtüyün qapı tərəfindəki yan tikişi hava yastığının təzyiqi ilə asanlıqla açılacaq şəkildə tikilir.
• Bu tikiş xətti oturacağın öz airbag tikişi ilə eyni xəttə düşəcək şəkildə yerləşdirilir.
• Airbag hissəsinə əlavə doldurucu, qalın süngər və ya sərt detal əlavə edilmir.

Oturacaq örtüklərimizin hamısı bu prinsiplə, yan airbag hissəsində açılan yan tikişlərlə istehsal olunur.

Quraşdırma zamanı diqqət edilməli məqamlar

Yaxşı dizayn edilmiş örtük belə yanlış taxılsa, məqsədinə xidmət etməyə bilər. Taxarkən bunlara diqqət edin:

• Örtükdəki airbag tikişinin və ya etiketinin qapı tərəfində, oturacağın öz airbag etiketinin olduğu tərəfdə durduğuna əmin olun. Sağ və sol oturacaq örtüklərini qarışdırmayın.
• Yan panellər düz durmalıdır; airbag hissəsində büzüşmə, qatlanma və ya gərginlik olmamalıdır.
• Bərkitmə kəmərlərini həddindən artıq dartmayın və örtüyün altına əlavə döşəkçə və ya doldurucu qoymayın.
• Nəsə yerinə oturmamış görünürsə, yola çıxmazdan əvvəl düzəldin.

Xüsusi istehsal qəlib niyə fərq yaradır?

Airbag tikişinin işə yaraması üçün düzgün yerdə olması lazımdır. Oturacaq dizaynları marka, model və ilə görə dəyişdiyindən, avtomobilə xüsusi qəliblə istehsal olunan örtükdə bu uyğunluğu təmin etmək daha asandır. Universal örtüklərdə isə örtük müxtəlif oturacaqlara uyğun gəlməsi üçün elastik edildiyindən tikişin yeri avtomobildən avtomobilə dəyişə bilər. Buna görə avtomobilinizi avtomobil seçicisi vasitəsilə marka və modeli ilə seçməyiniz düzgün qəlibin müəyyən edilməsinə kömək edir.

Tez-tez verilən suallar

Örtüyün üzərinə əlavə döşəkçə və ya muncuqlu örtük qoya bilərəmmi?

Yan airbagli oturacaqlarda airbag hissəsini örtən əlavə döşəkçə, örtük və ya qalın bel dəstəkləri tövsiyə edilmir. Örtük airbag uyğun olsa belə, üzərinə əlavə edilən hər qat hava yastığının qarşısında ayrıca maneə yarada bilər.

Örtüyü yumaq və ya çıxarıb-taxmaq tikişi zəiflədirmi?

Airbag tikişi hava yastığının qəfil təzyiqi ilə açılacaq şəkildə dizayn edilir; normal istifadədə və diqqətli quraşdırmada açılmır. Lakin örtüyü çıxarıb-taxarkən yan paneli bərk dartmaq əvəzinə kəmərləri boşaldıb paneli yerinə yerləşdirmək həm tikişi, həm də parçanı qoruyur. Tikişdə hər hansı açılma və ya sökülmə görsəniz, örtükdən bu vəziyyətdə istifadə etməyə davam etməzdən əvvəl bizimlə əlaqə saxlayın.

Arxa oturacaqlar üçün də airbag uyğunluğu lazımdırmı?

Bu, avtomobilinizdən asılıdır. Bəzi avtomobillərdə arxa oturacaqlarda da yan airbag olur, bir çoxunda isə olmur. Arxa oturacağın yan dəstəklərində airbag etiketinin olub-olmadığını yoxlayın; əmin deyilsinizsə, istifadə təlimatına baxın.

Yanmazlıq standartları haqqında qısa qeyd

Avtomobil salonu materialları üçün ABŞ-da FMVSS 302, beynəlxalq səviyyədə isə ISO 3795 standartları üfüqi vəziyyətdə saxlanılan nümunənin kiçik alova məruz qaldıqda nə sürətlə yandığını ölçür. FMVSS 302-də hədd dəqiqədə 102 millimetrdir. Bu standartlar oturacaq yastıqlarını və söykənəcəkləri də əhatə edir; lakin NHTSA-nın öz şərhlərinə görə sonradan taxılan oturacaq örtüklərinə birbaşa tətbiq olunan federal standart yoxdur. Bu o deməkdir ki, airbag uyğunluğu məsələsində məsuliyyət böyük ölçüdə istehsalçının və düzgün quraşdırmanın üzərinə düşür.

Son söz

Oturacaq örtüyü avtomobilin görünüşünü dəyişməyin asan yoludur, amma təhlükəsizlik avadanlığına mane olmamalıdır. Avtomobilinizdə airbagin yerindən əmin deyilsinizsə və ya quraşdırma ilə bağlı sualınız varsa, WhatsApp vasitəsilə bizə yaza bilərsiniz. Rəng və material seçimini isə Özün dizayn et səhifəsində rahatlıqla edə bilərsiniz.